Pracownik tymczasowy jest zatrudniony przez agencję, a pracuje u pracodawcy użytkownika. Przy urlopie to rozdzielenie ról widać wyjątkowo wyraźnie: jedna strona decyduje o grafiku, druga odpowiada za wynagrodzenie. Wyjaśniamy, ile urlopu przysługuje, kiedy można go wykorzystać, kto go udziela i co dzieje się z niewykorzystanymi dniami. Jeśli dopiero poznajesz ten model zatrudnienia, zacznij od artykułu Praca tymczasowa – co to jest i jak działa dla firmy?
W skrócie: Pracownikowi tymczasowemu przysługują dwa dni urlopu wypoczynkowego za każdy miesiąc pozostawania w dyspozycji jednego lub kilku pracodawców użytkowników (art. 17 ust. 1 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych). Urlopu formalnie udziela agencja, bo to ona jest pracodawcą. Jeśli praca u jednego pracodawcy użytkownika trwa co najmniej 6 miesięcy, pracodawca użytkownik musi umożliwić pracownikowi wykorzystanie urlopu w tym czasie (art. 10 ust. 2). Przy krótszej pracy wykorzystanie urlopu na miejscu jest możliwe, jeśli agencja i pracodawca użytkownik tak ustalą. Jeśli urlop nie zostanie wykorzystany w okresie pracy tymczasowej, agencja wypłaca ekwiwalent pieniężny.
Spis treści
Ile urlopu przysługuje pracownikowi tymczasowemu?
Wymiar urlopu wynika z czasu, a nie ze stażu ani z wymiaru etatu. Za każdy miesiąc pozostawania w dyspozycji pracodawcy użytkownika pracownik nabywa dwa dni urlopu. Okresy pracy u różnych pracodawców użytkowników sumuje się, jeśli pracownik cały czas jest zatrudniony przez tę samą agencję.
| Okres pracy tymczasowej | Przysługujący urlop |
|---|---|
| 1 miesiąc | 2 dni |
| 3 miesiące | 6 dni |
| 6 miesięcy | 12 dni |
| 12 miesięcy | 24 dni |
Urlop nie przysługuje za okres, za który pracownik wykorzystał już urlop wypoczynkowy u poprzedniego pracodawcy na podstawie odrębnych przepisów, na przykład Kodeksu pracy. Urlopu udziela się w dni, które byłyby dla pracownika dniami pracy, gdyby z urlopu nie korzystał.
Potrzebujesz pracowników tymczasowych? Porozmawiaj z KOLINS
KOLINS to agencja pracy tymczasowej, która pomaga firmom produkcyjnym, logistycznym i spożywczym w całej Polsce uzupełniać zespoły – od rekrutacji, przez formalności związane z zatrudnieniem, po bieżącą opiekę nad pracownikami.
Opisz, kogo potrzebujesz, w jakim okresie i do jakich zadań. Wspólnie ustalimy, jak może wyglądać współpraca.
- Rekrutacja i legalizacja zatrudnienia pracowników.
- Obsługa firm z różnych branż, od produkcji po logistykę.
- Koordynator dostępny od pierwszego dnia współpracy.
Kto udziela urlopu: agencja czy pracodawca użytkownik?
Pracodawcą jest agencja, więc to ona odpowiada za urlop jako element stosunku pracy: nalicza go, wypłaca wynagrodzenie za czas urlopu i rozlicza ewentualny ekwiwalent. Pracodawca użytkownik organizuje pracę i układa grafik, dlatego w praktyce to on uwzględnia dni urlopu w obsadzie zmian. Szerszy podział ról opisaliśmy w artykule Czy pracownik tymczasowy podlega Twojej firmie czy agencji?
Ustawa przewiduje dwa przypadki wykorzystania urlopu w okresie pracy tymczasowej:
- Praca u jednego pracodawcy użytkownika trwa co najmniej 6 miesięcy. Pracodawca użytkownik jest wtedy obowiązany umożliwić pracownikowi wykorzystanie urlopu w tym okresie. Udziela mu czasu wolnego od pracy w terminie uzgodnionym z pracownikiem, w wymiarze odpowiadającym przysługującemu urlopowi (art. 10 ust. 2).
- Praca trwa krócej. Agencja i pracodawca użytkownik mogą uzgodnić wykorzystanie urlopu w całości lub w części w okresie pracy u tego pracodawcy użytkownika oraz tryb jego udzielania (art. 10 ust. 1). Nie muszą tego robić.
Warto zapisać w uzgodnieniach między agencją a pracodawcą użytkownikiem jeszcze przed rozpoczęciem pracy, jak pracownik zgłasza wniosek o urlop, do kogo i z jakim wyprzedzeniem, a następnie przekazać te zasady pracownikowi.
Czy pracownik tymczasowy ma urlop na żądanie?
Tak, przy pracy u jednego pracodawcy użytkownika trwającej co najmniej 6 miesięcy. Ustawa stanowi, że w przypadku z art. 10 ust. 2 do pracownika tymczasowego stosuje się art. 167(2) Kodeksu pracy. Zgodnie z tym przepisem pracodawca jest obowiązany udzielić urlopu na żądanie w wymiarze 4 dni w roku kalendarzowym, a pracownik zgłasza żądanie najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu. Przy krótszej pracy ustawa takiego odesłania nie zawiera.
Co się dzieje z niewykorzystanym urlopem – ekwiwalent
Jeśli pracownik nie wykorzysta urlopu w okresie pracy tymczasowej, agencja wypłaca mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane dni.
Jest jeden wyjątek. Ekwiwalentu nie wypłaca się, gdy strony uzgodnią wykorzystanie urlopu w ramach kolejnej umowy o pracę, zawartej przez tę samą agencję w celu skierowania pracownika do tego samego pracodawcy użytkownika, bezpośrednio po zakończeniu poprzedniej umowy (art. 17 ust. 3a). Pracownik nie traci wtedy dni urlopu, tylko wykorzystuje je później. To rozwiązanie przydaje się przy sezonowych powrotach, o których piszemy w artykule Jak zbudować bazę powracających pracowników sezonowych po szczycie Q4.
Jak długo pracownik tymczasowy może pracować u jednego pracodawcy użytkownika?
Od czasu pracy zależy też to, ile urlopu pracownik zdąży nabyć. Art. 20 ustawy ogranicza okres pracy tymczasowej u jednego pracodawcy użytkownika:
- Zasada: agencja może skierować pracownika tymczasowego do jednego pracodawcy użytkownika na okres nieprzekraczający łącznie 18 miesięcy w ciągu kolejnych 36 miesięcy. Ten sam limit obowiązuje pracodawcę użytkownika, który korzysta z pracy tego pracownika.
- Zastępstwo: jeśli pracownik tymczasowy wykonuje zadania nieobecnego pracownika pracodawcy użytkownika, może być skierowany w sposób ciągły na okres do 36 miesięcy. Po takim zastępstwie ten sam pracownik może wrócić do tego samego pracodawcy użytkownika dopiero po upływie 36 miesięcy.
- Umowy cywilnoprawne: limit obejmuje także osobę, która pracuje u pracodawcy użytkownika na podstawie umowy o pracę oraz umowy prawa cywilnego.
Art. 20 nie przewiduje osobnego wyjątku dla pracy sezonowej. Szersze omówienie, w tym liczenie okresów i skutki przekroczenia limitu, znajdziesz w artykule Limit 18 miesięcy pracy tymczasowej.
Limit dotyczy okresu pracy u jednego pracodawcy użytkownika. Dobowy i tygodniowy czas pracy oraz odpoczynek wynikają z Kodeksu pracy, o czym piszemy w artykule o czasie pracy pracownika tymczasowego.
Jak liczy się wynagrodzenie za urlop i ekwiwalent?
Dla pracownika tymczasowego obowiązuje odrębny sposób obliczania, określony w ustawie, a nie ten z Kodeksu pracy. W uproszczeniu:
- stawkę godzinową ustala się, dzieląc wynagrodzenie z 3 miesięcy pracy u tego samego pracodawcy użytkownika przez liczbę godzin przepracowanych w tym czasie,
- stawkę mnoży się przez liczbę godzin, które pracownik przepracowałby w dniach urlopu,
- jeden dzień urlopu to 8 godzin przy pełnym wymiarze czasu pracy, a przy niepełnym liczbę godzin ustala się proporcjonalnie, zaokrąglając niepełne godziny w górę,
- jeśli pracownik pracował krócej niż 3 miesiące, bierze się pod uwagę wynagrodzenie za faktycznie przepracowany okres.
Za trzy miesiące ustawa uznaje łącznie 90 kolejnych dni zatrudnienia przypadających w ciągu 6 miesięcy kalendarzowych przed miesiącem, w którym udzielono urlopu. Ekwiwalent liczy się według tej samej zasady, z tym że punktem odniesienia jest miesiąc wypłaty ekwiwalentu. Dokładne rozliczenie należy do agencji, ale pracodawca użytkownik wpływa na jego wynik, bo przekazuje dane o przepracowanych godzinach.
Kto za co odpowiada przy urlopie pracownika tymczasowego?
| Zagadnienie | Agencja pracy tymczasowej | Pracodawca użytkownik |
|---|---|---|
| Nabywanie urlopu (2 dni za miesiąc) | Nalicza wymiar urlopu | Przekazuje dane o okresie pracy |
| Umożliwienie urlopu przy pracy co najmniej 6 miesięcy | Uzgadnia tryb | Jest obowiązany umożliwić wykorzystanie urlopu |
| Ustalenie terminu | Uwzględnia urlop w rozliczeniu | Uzgadnia termin z pracownikiem (art. 10 ust. 2) i uwzględnia go w grafiku |
| Wynagrodzenie za czas urlopu | Oblicza i wypłaca | Przekazuje dane o godzinach |
| Ekwiwalent za niewykorzystany urlop | Oblicza i wypłaca | Przekazuje dane potrzebne do rozliczenia |
| Odnotowanie nieobecności | Korzysta z danych do rozliczenia | Prowadzi ewidencję czasu pracy (art. 14 ust. 2 pkt 2) |
Podział ról przy ewidencji i nadgodzinach opisaliśmy w artykule Czas pracy pracownika tymczasowego – nadgodziny, dyżury, odpoczynek i kto pilnuje ewidencji. Ogólne zasady zatrudniania znajdziesz w praktycznym przewodniku po ustawie.
Najczęstsze błędy przy urlopach pracowników tymczasowych
Pomijanie limitu 18 miesięcy. Urlop narasta tak długo, jak trwa praca, a ta jest ograniczona. Przy planowaniu obsady warto sprawdzać zarówno stan urlopów, jak i łączny okres pracy u danego pracodawcy użytkownika.
Stosowanie zasad Kodeksu pracy do pracownika tymczasowego. Wymiar urlopu i sposób jego obliczania wynikają z ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Liczenie 20 lub 26 dni w roku i przeliczanie ich na etat daje inny wynik.
Traktowanie urlopu jako sprawy wyłącznie agencji. Przy pracy trwającej co najmniej 6 miesięcy to pracodawca użytkownik ma obowiązek umożliwić wykorzystanie urlopu. Odmowa albo grafik, który nie przewiduje urlopu, może oznaczać niewykonanie tego obowiązku.
Brak zasad wnioskowania o urlop. Jeśli agencja i pracodawca użytkownik nie ustalą, jak pracownik zgłasza wniosek, pracownik nie wie, do kogo się zwrócić, a grafik powstaje w ostatniej chwili.
Brak danych o godzinach. Agencja liczy wynagrodzenie za urlop i ekwiwalent na podstawie przepracowanych godzin z ostatnich miesięcy. Niepełne lub spóźnione dane prowadzą do błędnych kwot i korekt.
Pomijanie wyjątku od ekwiwalentu. Przy kolejnej umowie z tą samą agencją u tego samego pracodawcy użytkownika można uzgodnić przeniesienie urlopu zamiast wypłaty ekwiwalentu, ale tylko jeśli zawarto ją bezpośrednio po poprzedniej.
Pomijanie urlopu w planowaniu sezonu. Pracownik pracujący od października do końca roku wypracowuje urlop, który trzeba wykorzystać lub rozliczyć. Warto uwzględnić to w grafiku przed szczytem. Jak przygotować obsadę na ten okres, opisujemy w artykule Praca tymczasowa w logistyce – jak przygotować się na szczyt sezonowy Q4.
Potrzebujesz pracowników tymczasowych? KOLINS pomaga firmom uzupełniać zespoły w całej Polsce. Opisz, kogo szukasz, a wspólnie ustalimy, jak może wyglądać współpraca.
Napisz do KOLINSUrlop pracownika tymczasowego – najczęstsze pytania
Dwa dni za każdy miesiąc pozostawania w dyspozycji jednego lub kilku pracodawców użytkowników. Po trzech miesiącach pracy to 6 dni, po dwunastu 24 dni. Wymiar nie zależy od stażu.
Jeśli praca u jednego pracodawcy użytkownika trwa co najmniej 6 miesięcy, musi umożliwić pracownikowi wykorzystanie urlopu w tym okresie, w terminie uzgodnionym z pracownikiem. Przy krótszej pracy decyduje uzgodnienie między agencją a pracodawcą użytkownikiem.
Tak, jeśli praca u jednego pracodawcy użytkownika trwa co najmniej 6 miesięcy. Wtedy stosuje się art. 167(2) Kodeksu pracy, który przewiduje 4 dni urlopu na żądanie w roku kalendarzowym.
Agencja pracy tymczasowej, jako pracodawca. Ekwiwalent przysługuje, gdy pracownik nie wykorzysta urlopu w okresie pracy tymczasowej. Nie wypłaca się go, jeśli strony uzgodnią wykorzystanie urlopu w ramach kolejnej umowy, zawartej bezpośrednio po poprzedniej z tą samą agencją i dla tego samego pracodawcy użytkownika.
Do 18 miesięcy w ciągu kolejnych 36 miesięcy. Przy zastępstwie nieobecnego pracownika okres ciągłej pracy może wynieść do 36 miesięcy, a ponowne skierowanie do tego samego pracodawcy użytkownika jest wtedy możliwe po upływie 36 miesięcy.
Tak. Wymiar (2 dni za miesiąc) oraz sposób obliczania wynagrodzenia za urlop i ekwiwalentu wynikają z ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Ustawa odsyła do Kodeksu pracy wprost w niektórych sprawach, na przykład przy urlopie na żądanie.