Wypadek przy pracy to jeden z tych momentów, w których nagle okazuje się, czy podział obowiązków między agencją pracy tymczasowej a pracodawcą użytkownikiem był tylko zapisem w umowie, czy realną, zrozumiałą dla obu stron procedurą. Ten artykuł wyjaśnia, kto w praktyce zgłasza wypadek, kto prowadzi postępowanie powypadkowe i jakie obowiązki spoczywają na każdej ze stron.
W skrócie: Zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych, to pracodawca użytkownik – a nie agencja – powołuje zespół powypadkowy, ustala okoliczności i przyczyny wypadku oraz sporządza dokumentację powypadkową, ponieważ to on na co dzień organizuje pracę i ma dostęp do miejsca zdarzenia, świadków i danych. Gotową dokumentację przekazuje następnie agencji pracy tymczasowej, która jako formalny pracodawca zatwierdza protokół powypadkowy, prowadzi rejestr wypadków, sporządza statystyczną kartę wypadku i kieruje do ZUS wniosek o świadczenia wypadkowe dla pracownika. Współpraca między obiema stronami na tym etapie powinna być uregulowana jeszcze przed rozpoczęciem pracy przez pracownika, najlepiej w ramach porozumienia BHP.
Spis treści
Wypadek przy pracy pracownika tymczasowego – dlaczego to inna procedura niż przy zwykłym zatrudnieniu
Przy zatrudnieniu bezpośrednim wszystkie obowiązki związane z wypadkiem przy pracy spoczywają na jednym podmiocie – pracodawcy. Przy pracy tymczasowej sytuacja jest bardziej złożona, ponieważ funkcjonują tu dwa podmioty: agencja pracy tymczasowej, która jest formalnym pracodawcą, oraz pracodawca użytkownik, czyli firma, w której pracownik faktycznie wykonuje pracę i w której doszło do zdarzenia.
Ten podział wynika bezpośrednio z konstrukcji pracy tymczasowej opisanej w ustawie o zatrudnianiu pracowników tymczasowych – i tak samo jak w przypadku obowiązków szkoleniowych, które opisaliśmy w artykule o szkoleniu BHP dla pracowników tymczasowych, obowiązki związane z wypadkiem przy pracy również są podzielone między obie strony.
Co musi zrobić pracodawca użytkownik bezpośrednio po wypadku
Pracodawca użytkownik odpowiada za zdecydowanie większą część procedury powypadkowej, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka – wynika to wprost z art. 9 ust. 2a ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych:
- Zapewnienie pierwszej pomocy poszkodowanemu pracownikowi oraz, jeśli to konieczne, wezwanie pomocy medycznej.
- Zabezpieczenie miejsca wypadku w stanie niezmienionym, w sposób wykluczający dopuszczenie do miejsca zdarzenia osób niepowołanych, chyba że zmiana warunków jest niezbędna do ratowania osób lub zapobieżenia grożącemu niebezpieczeństwu.
- Niezwłoczne poinformowanie agencji pracy tymczasowej o zaistniałym wypadku.
- Powołanie zespołu powypadkowego, który ustala okoliczności i przyczyny wypadku – analogicznie jak przy wypadku własnego pracownika, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy.
- Sporządzenie dokumentacji powypadkowej, w tym projektu protokołu powypadkowego, i przekazanie jej agencji pracy tymczasowej do zatwierdzenia.
Ten podział jest logiczny: to pracodawca użytkownik, a nie agencja, dysponuje na miejscu dostępem do świadków, dokumentacji stanowiskowej i bieżącej wiedzy o przebiegu pracy, dlatego to on – a nie formalny pracodawca – prowadzi faktyczne postępowanie wyjaśniające. Ta sama zasada podporządkowania pracownika tymczasowego pracodawcy użytkownikowi, którą opisaliśmy w artykule Czy pracownik tymczasowy podlega Twojej firmie czy agencji?, leży u podstaw również tego podziału obowiązków.
Co musi zrobić agencja pracy tymczasowej
Agencja, jako formalny pracodawca pracownika tymczasowego, odpowiada za końcowy etap procedury oraz formalności wynikające z tego statusu:
- Zatwierdzenie protokołu powypadkowego przygotowanego przez pracodawcę użytkownika – to agencja, a nie pracodawca użytkownik, ma „przymiot pracodawcy” wymagany do formalnego zatwierdzenia dokumentu.
- Prowadzenie rejestru wypadków przy pracy dotyczących zatrudnianych przez siebie pracowników tymczasowych, na podstawie zatwierdzonych protokołów.
- Sporządzenie statystycznej karty wypadku, zgodnie z obowiązującym wzorem.
- Skierowanie do ZUS wniosku o ustalenie prawa do świadczeń wypadkowych (m.in. zasiłku chorobowego, jednorazowego odszkodowania) na rzecz poszkodowanego pracownika.
Ponieważ agencja nie jest bezpośrednim świadkiem zdarzenia ani nie zarządza codzienną pracą na danym stanowisku, jakość i szybkość zatwierdzenia protokołu zależy w dużej mierze od tego, jak sprawnie pracodawca użytkownik przygotuje i przekaże jej dokumentację.
Podział obowiązków – podsumowanie
Podział obowiązków – podsumowanie
| Obowiązek | Kto odpowiada |
|---|---|
| Pierwsza pomoc i zabezpieczenie miejsca wypadku | Pracodawca użytkownik |
| Niezwłoczne poinformowanie agencji o wypadku | Pracodawca użytkownik |
| Powołanie zespołu powypadkowego | Pracodawca użytkownik |
| Ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku | Pracodawca użytkownik |
| Sporządzenie dokumentacji powypadkowej | Pracodawca użytkownik |
| Zatwierdzenie protokołu powypadkowego | Agencja pracy tymczasowej |
| Prowadzenie rejestru wypadków przy pracy | Agencja pracy tymczasowej |
| Sporządzenie statystycznej karty wypadku | Agencja pracy tymczasowej |
| Wniosek do ZUS o świadczenia wypadkowe | Agencja pracy tymczasowej |
Dlaczego współpraca między stronami musi być ustalona wcześniej
Największym praktycznym problemem przy wypadkach pracowników tymczasowych nie jest brak przepisów regulujących ten podział, tylko brak jasnej procedury operacyjnej między konkretną agencją a konkretnym pracodawcą użytkownikiem. Jeśli obie strony nie ustaliły wcześniej, kto dokładnie i w jakim terminie przekazuje informacje, dokumentację i kontakt do świadków zdarzenia, cała procedura powypadkowa się wydłuża – a w tym czasie poszkodowany pracownik czeka na formalne ustalenie okoliczności wypadku, od którego zależą jego świadczenia.
Dlatego jasny podział obowiązków i kontaktów na wypadek takiej sytuacji powinien być elementem porozumienia BHP zawieranego między agencją a pracodawcą użytkownikiem – tego samego rodzaju porozumienia, o którym piszemy w artykule o szkoleniu BHP dla pracowników tymczasowych – a nie czymś ustalanym dopiero w reakcji na konkretne zdarzenie.
Najczęstsze błędy przy wypadkach pracowników tymczasowych
Traktowanie tematu jako wyłącznie „sprawy agencji”. To najczęstszy i najbardziej kosztowny błąd: pracodawca użytkownik zakłada, że skoro agencja jest formalnym pracodawcą, to ona prowadzi całe postępowanie powypadkowe. W rzeczywistości to pracodawca użytkownik powołuje zespół powypadkowy i ustala okoliczności zdarzenia – opóźnienie z jego strony opóźnia całą dalszą procedurę.
Opóźnione poinformowanie agencji o zdarzeniu. Im później agencja dowiaduje się o wypadku, tym później może zatwierdzić protokół i skierować wniosek o świadczenia do ZUS, co wydłuża czas oczekiwania pracownika na wypłatę.
Brak jasno wyznaczonej osoby kontaktowej po obu stronach. Bez wcześniej ustalonych kontaktów informacja o wypadku bywa przekazywana chaotycznie, między niewłaściwymi osobami, co dodatkowo opóźnia całą procedurę.
Niezachowanie miejsca wypadku w stanie niezmienionym. Zbyt szybkie „posprzątanie” miejsca zdarzenia, choć często wynika z dobrej woli i chęci szybkiego wznowienia pracy, utrudnia późniejsze rzetelne ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku przez zespół powypadkowy pracodawcy użytkownika.
KOLINS – agencja pracy tymczasowej, która działa zgodnie z przepisami
Jako agencja pracy tymczasowej wpisana do KRAZ pod numerem 30002, działamy w oparciu o jasne procedury współpracy – od BHP, przez dokumentację, po zasady reagowania w sytuacjach wymagających szybkiej decyzji.
Jeśli zależy Wam na partnerze, który nie tylko dostarcza pracowników, ale też zna swoje obowiązki i trzyma się ich w praktyce, porozmawiajmy o Waszych potrzebach kadrowych.
- Wpis do KRAZ nr 30002 – pełna zgodność z ustawą o pracy tymczasowej.
- Jasny podział obowiązków i procedur, ustalony jeszcze przed startem współpracy.
- Koordynator dostępny na bieżąco, nie tylko w sytuacjach awaryjnych.
Wypadek przy pracy pracownika tymczasowego – najczęstsze pytania
Zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych robi to pracodawca użytkownik – powołuje zespół powypadkowy i prowadzi postępowanie wyjaśniające analogicznie jak przy wypadku własnego pracownika.
Protokół zatwierdza agencja pracy tymczasowej jako formalny pracodawca, na podstawie dokumentacji przygotowanej i przekazanej jej przez pracodawcę użytkownika.
Tak. Odpowiada m.in. za zapewnienie bezpiecznych warunków pracy, pierwszą reakcję po wypadku oraz ustalenie jego okoliczności i przyczyn. Agencja odpowiada za zatwierdzenie protokołu i formalności wobec ZUS jako formalny pracodawca.
Poprzez wcześniejsze ustalenie w porozumieniu BHP jasnych zasad współpracy: kto i w jakim terminie informuje agencję o zdarzeniu, w jakim terminie pracodawca użytkownik przekazuje jej gotową dokumentację powypadkową oraz kto jest osobą kontaktową po każdej ze stron.
Artykuł powstał we współpracy z WINLINE360
