Niedobór ludzi to nowa normalność. Jak firmy w Polsce radzą sobie z rynkiem pracy 2026?

Niedobór ludzi to nowa normalność. Jak firmy w Polsce radzą sobie z rynkiem pracy 2026?

Rynek pracy w Polsce po 2025 roku – bez złudzeń

Rok 2025 zamknął się jedynie pozorną stabilizacją. Zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw po letnim spadku ustabilizowało się w okolicach 6,74–6,75 mln etatów, pozostając jednak około 0,75–0,8% poniżej poziomu sprzed roku. Oznacza to, że firmy zahamowały dalszy zjazd, ale nie odbudowały potencjału zatrudnieniowego.​

Jednocześnie 36,3% przedsiębiorstw wskazało trudności z rekrutacją i niedobór pracowników jako główną barierę rozwoju, wyprzedzając zarówno inflację kosztów, jak i spowolnienie popytu. Rynek pracy w Polsce wchodzi w 2026 rok z trwałym napięciem po stronie podaży pracy – niedobór kadr staje się zjawiskiem strukturalnym, a nie przejściową anomalią.​

Niedobór pracowników w Polsce można zdefiniować jako długotrwałą sytuację, w której zapotrzebowanie firm na pracę przewyższa liczbę dostępnych kandydatów, szczególnie w sektorach takich jak produkcja, logistyka, budownictwo i przetwórstwo przemysłowe.

Dlaczego brakuje pracowników – trzy kluczowe przyczyny

Pierwszym czynnikiem jest demografia oraz odpływ pracowników. Segment prostych zawodów fizycznych w dużej mierze opiera się na pracownikach zagranicznych; bez ich udziału luka kadrowa w produkcji, logistyce, budownictwie czy rolnictwie byłaby jeszcze większa. Równolegle część pracowników krajowych zmienia branże lub wyjeżdża za granicę, co dodatkowo ogranicza lokalną pulę kandydatów.

Drugim elementem jest zaostrzająca się konkurencja między branżami o te same zasoby pracy. Dane z końcówki 2025 roku pokazują wyraźny wzrost zatrudnienia m.in. w logistyce i przemyśle spożywczym oraz spadki w meblarstwie, przemyśle maszynowym czy motoryzacyjnym. Te sektory rywalizują o tę samą grupę pracowników fizycznych, co prowadzi do lokalnego „przeciągania liny” między firmami, a nie do realnego zwiększenia liczby kandydatów.​

Trzecim czynnikiem jest zmiana oczekiwań pracowników. W odpowiedziach firm rośnie znaczenie „rosnących potrzeb pracowników” – elastyczności, dobrostanu, jakości zarządzania – jako istotnego wyzwania dla biznesu. Wynagrodzenie pozostaje kluczowe, ale nie jest już jedynym kryterium. Pracownicy zwracają coraz większą uwagę na grafik, liczbę nadgodzin, stabilność i styl przywództwa na poziomie brygadzistów oraz kierowników zmian.

Jak firmy reagują na rynek pracy 2026 – i dlaczego to wciąż za mało

Najbardziej intuicyjną reakcją wielu przedsiębiorstw jest podnoszenie stawek wynagrodzeń. W krótkim okresie poprawia to atrakcyjność oferty pracy, ale przy ograniczonej liczbie kandydatów szybko prowadzi do lokalnej spirali płacowej bez rozwiązania kluczowego problemu, jakim jest dostępność kadr. Konkurencja płacowa o pracownika staje się grą o sumie zerowej.​

Kolejnym mechanizmem jest przerzucanie odpowiedzialności za sytuację na działy HR. W praktyce często sprowadza się to do oczekiwania, że „HR znajdzie ludzi”, przy braku zmian po stronie modelu operacyjnego, organizacji pracy czy decyzji strategicznych zarządu. Zespoły HR funkcjonują więc w permanentnym trybie interwencyjnym – jednocześnie prowadząc rekrutacje, obsługując procesy kadrowo‑płacowe i reagując na bieżące braki obsad na zmianach.

Trzecim obszarem jest brak spójnej strategii wobec sezonowości i rotacji. Choć 60,1% firm deklaruje utrzymanie zatrudnienia, 28,4% planuje jego wzrost, a 11,5% – redukcje, to pod powierzchnią tych liczb kryją się duże wahania sezonowe. W branżach takich jak produkcja spożywcza, logistyka czy budownictwo brak z wyprzedzeniem zaprojektowanego modelu obsad skutkuje powtarzającym się co roku scenariuszem: nadgodziny, nagłe braki kadrowe i gaszenie pożarów w szczycie sezonu.

Nowa normalność na rynku pracy 2026 – co pracodawcy powinni założyć z góry

Po pierwsze, rekrutacja będzie procesem trudnym i kosztownym. W warunkach strukturalnego niedoboru kadr nie ma podstaw, by oczekiwać powrotu do „łatwego” pozyskiwania pracowników w horyzoncie najbliższych lat. Koszt dotarcia do kandydata, prowadzenia procesu i wdrożenia należy wprost uwzględniać w planowaniu finansowym jako stały element strategii zatrudnienia.​

Po drugie, rotacja pracowników raczej nie spadnie do poziomów obserwowanych przed kilkoma laty. W wielu segmentach – szczególnie w logistyce, HoReCa czy prostych pracach produkcyjnych – wysoka rotacja jest wbudowaną cechą rynku pracy. Celem powinno być świadome zarządzanie rotacją, identyfikacja ról krytycznych i ograniczanie odejść w tych obszarach, zamiast dążenia do „zera rotacji” w całej organizacji.

Po trzecie, lokalne rynki pracy nie rozładują się samoistnie. W regionach silnie uprzemysłowionych, gdzie funkcjonuje kilka dużych zakładów i centrów logistycznych, zasoby lokalnych kandydatów są w praktyce wyczerpane. Strategia oparta wyłącznie na rekrutacji lokalnej – bez wykorzystania pracowników z zagranicy i elastycznych form zatrudnienia – będzie coraz częściej skutkować niewykonanymi wolumenami, opóźnieniami i ryzykiem kar umownych.

Strategia zatrudnienia na 2026 – pięć praktycznych kroków dla firm

Rzetelny audyt obsad i wąskich gardeł

Zamiast ustalać docelową liczbę etatów „od góry”, warto zidentyfikować konkretne odcinki procesu, które systematycznie generują problemy – np. linie pakowania, konfekcjonowanie, kompletacja, wybrane strefy magazynu. To tam powinny być koncentrowane działania rekrutacyjne i elastyczne formy wsparcia.​

Zmiana perspektywy z „szukamy ludzi” na „projektujemy model pracy”

Oznacza to świadome zdefiniowanie, które zadania i zmiany muszą być obsadzone przez stałą załogę, a gdzie efektywniejsze będzie włączenie pracy tymczasowej lub outsourcingu procesu. Projektowanie modelu zatrudnienia powinno być wspólnym zadaniem HR, operacji i finansów, a nie wyłącznie domeną jednego działu.

Nadanie elastycznym formom zatrudnienia stałe miejsce w modelu operacyjnym

Z badania wynika, że 60,8% firm korzysta z pracy tymczasowej i outsourcingu, ale jedynie 6,4% opiera na nich swój model działania. W warunkach sezonowości i zmiennego popytu przewagę zyskują przedsiębiorstwa, które planują udział pracy tymczasowej z wyprzedzeniem – jako stały element strategii, a nie doraźny „plan B”.​

Profesjonalne podejście do rekrutacji pracowników z zagranicy

W wielu firmach to jedyne źródło dodatkowych rąk do pracy na kluczowych stanowiskach. Warunkiem powodzenia jest jasne zdefiniowanie profilu zadań, dopracowanie procesu legalizacji pobytu i pracy, zapewnienie sensownego zakwaterowania oraz dobrze zaplanowany onboarding, uwzględniający bariery językowe i kulturowe.

Inwestowanie w retencję – szczególnie w rolach kluczowych dla ciągłości procesu

W raporcie widać wyraźny wzrost znaczenia retencji jako priorytetu: 19,7% firm traktuje utrzymanie pracowników jako jeden z głównych celów na nadchodzący rok. W praktyce oznacza to konieczność zmian w organizacji pracy (grafiki, nadgodziny), rozwoju kompetencji liderów liniowych oraz wprowadzenia prostych, ale systematycznych narzędzi dialogu z pracownikami, takich jak rozmowy utrzymujące (stay interviews), a nie wyłącznie rozmowy wyjściowe.

Jak KOLINS może wesprzeć pracodawców w 2026 roku

Jeżeli chcesz uporządkować model zatrudnienia w swojej organizacji w realiach roku 2026 – zamiast po raz kolejny liczyć na to, że „tym razem się uda” – skontaktuj się z nami. Przygotujemy krótką, opartą na danych analizę obsad i wąskich gardeł w Twojej firmie oraz zaproponujemy warianty rozwiązań dopasowane do specyfiki Twojej branży.​

Pełny obraz sytuacji na rynku pracy, liczby oraz scenariusze na kolejne kwartały znajdziesz w raporcie „Rynek pracy i gospodarka Q4 2025” przygotowanym przez KOLINS. Dokument jest dostępny do bezpłatnego pobrania na naszej stronie i stanowi solidną bazę do rozmowy o strategii zatrudnienia w Twojej organizacji.​

Pobierz bezpłatny raport „Rynek pracy i gospodarka Q4 2025”

Zobacz, jak firmy w Polsce oceniają rynek pracy i sytuację gospodarczą na przełomie 2025 i 2026 roku – na bazie realnych danych z produkcji i usług.

Z raportu dowiesz się m.in., jak zmienia się dostępność pracowników, jakie branże mają największe braki kadrowe i jakie scenariusze zatrudnienia firmy planują na 2026 rok.

pobierz bezpłatny raport
Okładka raportu Rynek pracy i gospodarka Q4 2025

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są główne wyzwania rynku pracy w Polsce w 2026 roku?
Kluczowe wyzwania to strukturalny niedobór pracowników, wysoka rotacja w wybranych sektorach (m.in. logistyka, produkcja, HoReCa), rosnące oczekiwania pracowników dotyczące warunków pracy oraz nasilająca się konkurencja branż o te same zasoby kadrowe.

Co mogą zrobić pracodawcy, aby poradzić sobie z niedoborem pracowników?
Pracodawcy powinni przejść od podejścia reaktywnego do projektowania modelu zatrudnienia: przeprowadzić audyt obsad, zaplanować strategiczne wykorzystanie pracy tymczasowej i outsourcingu, rozważyć rekrutację zagraniczną oraz świadomie inwestować w retencję ról krytycznych dla procesu.

Dlaczego sama podwyżka wynagrodzeń nie rozwiąże problemu?
Przy ograniczonej liczbie kandydatów podwyżki wynagrodzeń prowadzą głównie do przenoszenia pracowników między firmami i lokalnej spirali płacowej. Bez zmian w organizacji pracy, modelu obsad i podejściu do retencji podwyżki nie zwiększają realnie dostępności kadr, a jedynie podnoszą koszty.

Treść przygotowana we współpracy z Winline360.

Blog

Ostatnie
artykuły

Reforma PIP 2026 opublikowana. Co oznacza dla B2B, umów cywilnoprawnych? - KOLINS

Reforma PIP 2026 opublikowana w Dzienniku Ustaw. Od kiedy nowe uprawnienia i co się zmieni?

7 kwietnia 2026 r. w Dzienniku Ustaw opublikowano ustawę reformującą Państwową Inspekcję Pracy, która daje inspektorom nowe narzędzia do kwestionowania pozornych umów B2B i cywilnoprawnych tam, gdzie w praktyce występuje etat. Od początku lipca firmy muszą liczyć się z możliwością administracyjnego uznania współpracy za stosunek pracy, wraz z pełnymi konsekwencjami składkowymi i kadrowymi. W takiej rzeczywistości zyskują na znaczeniu przejrzyste, legalne formy zatrudnienia – w tym praca tymczasowa świadczona przez wyspecjalizowane agencje, takie jak KOLINS.

Prezydent podpisał reformę PIP 2026 – co to oznacza dla pracodawców?

Prezydent podpisał reformę PIP 2026 – co to oznacza dla pracodawców?

Prezydent podpisał ustawę reformującą Państwową Inspekcję Pracy. Nowe przepisy dają PIP realne narzędzia do kwestionowania fikcyjnych umów B2B i cywilnoprawnych tam, gdzie w praktyce występuje etat. To moment, w którym każdy pracodawca powinien zadać sobie pytanie, czy forma współpracy w firmie rzeczywiście odpowiada temu, jak wygląda codzienna praca.

Elastyczne formy zatrudnienia: plan B czy fundament modelu operacyjnego? - raport KOLINS

Elastyczne formy zatrudnienia: plan B czy fundament modelu operacyjnego?

Praca tymczasowa w wielu firmach wciąż pełni rolę awaryjnego „planu B” – po agencję dzwonimy dopiero wtedy, gdy brakuje ludzi na zmianach, rosną nadgodziny i napięcie w operacjach. Na bazie danych z raportu „Rynek pracy i gospodarka Q4 2025” oraz doświadczeń KOLINS pokazujemy, dlaczego takie podejście prowadzi do powtarzającego się chaosu oraz jak przekształcić pracę tymczasową w świadomie zaplanowany element modelu operacyjnego.

Rekrutacja czy retencja? Co powinno być priorytetem HR i zarządów w 2026 roku

Rekrutacja czy retencja? Co powinno być priorytetem HR i pracodawcy w 2026 roku

W 2026 roku dokładanie kolejnych rekrutacji coraz rzadziej rozwiązuje problem braków kadrowych – przy rosnących kosztach pozyskania i wdrożenia pracowników to retencja daje największy efekt biznesowy. Ten artykuł pokazuje, ile naprawdę kosztuje utrata jednej osoby na produkcji czy w logistyce, jakie są trzy najczęstsze powody odejść oraz jak HR i zarząd mogą mądrze zaplanować retencję wspieraną pracą tymczasową KOLINS.

Pobierz raport KOLINS Exploration Center

Uzupełnij dane, aby pobrać wybrany raport w PDF.

Twoje dane zapiszą się w grupie odbiorców KOLINS Exploration Center. Po wypełnieniu formularza otworzy się link do wybranego raportu.

Pobierz raport „Rynek pracy i gospodarka Q4 2025”

Podaj swoje dane, aby pobrać bezpłatny raport o rynku pracy i sytuacji gospodarczej w IV kwartale 2025 roku.

Twoje dane zapiszą się w grupie odbiorców KOLINS Exploration Center. Po wypełnieniu formularza otworzy się link do raportu w PDF.